Dalibor. Bosnija. Demokracija

–> English | –> German

***GLASO PORTRAIT series is a cooperation –>Deutsche Welle X Romblog.at***

Lesko suno sas te awel jekh piloto. Adjes o Dalibor Tanic (39) si investigativno jurnalisto taj chief-editori kathar o portalo „Udar“.  Marel i korrupcija ando them – taj anel maj but manusha andi elektcija. 

Anglunes vo kamelas te sidjol psychologija numa leski famelija dikhelas les, lengo maj puro shavo sar baro manush ka i militari – kaj vo sas sportivno taj perdo disziplinaki zor. Khodo drom didjolas lashes leske kana sas terno, ko anglunes djalas pala a famelijako celo:

“Me mindig gelem pala muro celo, sa jekh kaj – andi shkola, ando sportivo buci – me khamos te avav o maj lasho. Kodo sas muri super-zor.“

Khonig te na bodel i buci, te del pe o gindo, ke o Dalibor si Khade perfektno, kaj daral te kheren pre les prejudicija – kaj vo si Rom. Kodi perspektiva awelas leske pale „jekh redukcija pe ethnikano riso“.

Voi shoha ci gerdjilas piloto, numa lesko gamimos te marel pe pala manushengo pravo taj equaliteto andi kodi luma, inke sas kathe. Kodo sas lesko drom andi media, ando jurnalismo. Lesko dad taj leski daj si barikane adjes pe kodo drom so o Dalibor rodas peske.

Khana sas jurnalisto, uni manush khamenas te shon leske „label“ sar „Roma-Jurnalisto“. Phenenas ke o Dalibor saj te kherel buci pala „leske manusha“. 

Pale o Dalibor sikhadas sakoneske ke leski buci si lashi taj pi caci rikh: 2015 i Europejaki Unia das les pravo pala leski buci ando investigativno jurnalizmo. O Tanic kherelas bari taj phari buci, te sikhavel-avri jekh systemo kathar corruptcija ando governmento. Sa jekh, vi phala kodo kamenas manush te kheren anda les „Romano-Role-Model“. Si les jekh vashno posicija pala kodo:

„Me sim famelijako rom, beshav pasha tut, sim zurnalisto taj maj anglal me sim manush pe kadhi luma.“

Kerdjol lolo ando muj, khana vorbi pala leski Romni, kaj loshal pala lengo 10-bershengo bijavesko djes. Leski Romni ulavel i losh lessa pala o „Yes We Can“, kathar o Obama, si la pacaimos, ke ame sa kethane shaj te keras kodi luma maj lashi. Pala khodo khamel la o Dalibor. Vi caces, kodola duj manusha dikhenas pe maj anglunes be jekh conferencija pala manushengo pravo. 

Te djas kaj i elekcija lenge si maj but sar „normalno“. E Daliboreske – kodo si i maj vashno, maj importantno pravo kathar sakko manush ande lesko them.

„Sitte awes jekh riso kathar o politikano prozesso. Manush so losarel. Khana khamas maj but manusha te losaren sitte sikhavas lenge ke lengo losarismos, lengo hango caces kherel buci. Sitte barijas o pacaimos ande lokalne communitetura te avel palpale o pacaimos andi demokracija thaj te zuraivel o pacajimos ke shaj the parudjol o systemo.“

I elecktcija si angla Udar, o Dalibor djanel khodo. O losarimos, i elektcija, si akana andi pandemija taj ande jekh situacija kaj i politikani frustracija si bari, taj le manusha khamen te ashon khere. Khodo sikhavela pe ande elektcijake resultatura. E Daliboreske khodo si lasho argumento te anavel e manusha te den pengo losarimos.

„Vi khana o Djanes ke si tu longo drom, o angluno paso sitte kheres“, phenel inspirime khatar pesko maj gamlo skiratori Yuval Noah Harass – jekh philosopho phala amari existencija.

O Dalibor na si feri philosophikano numa vi praktikano taj djanel te kherel „Neurolinguistico Proramming“ – skurto NLP – jekh technika sar te kheres influencija taj manipulacija ande manushengi perceptcija pala i vorba, i shib. Kodo si pupularno ando markting aba berhsenza taj vi politikane manusha so kamen te anan opre amare emotionura maj ucje sar faktura.

O Dalibor avrisikhavel ke kodo si propaganda pheska kompetencijasa taj kherel separacija kathar informacija taj utalimasko svato. E Rom sas targeto kathar gezavi manipulacija vi ando COVID-19, taj o Tanic djanel sostar: 

„Kodi pandemia si o perfekto phuv disinformacijake taj te umlaves moralno thaj ethikane granitzi. Akana si o punto, kaj sitte pushas amen sar zuralo si in influencija kathar i media caces ande amaro trajo.“

O Tanic akharel amen te dikhas pala e faktura ande amaro diskurso, taj te na mukhas te maras ame ande ghorre emotionura, te dikhas pre amende kritikalno. Khana khamas jek h djes te trajinas equalo soceiteto, sitte dikhas o baro influenzo kathar propaganda, phenel o Dalibor. Leski paluni vorba ande khodo interivew si questia:

„Sam gatha te dikhas, ke trubul amen maj but sar 10 sekundura perdo utalimos taj propaganda, te boldas amari opinija pe kodi luma?“

Info Protagonist Romanes

Dalbor Tanic (39) trajil andi Bosnija taj kherel buci sar NLP Master, zurnalisto taj aktivisto. Khatar 2002 voi si jurnalisto, anglunes kereles buci ando radio andi Sarajevo, pala khodo voi skirias kaj o Online Magazino „zurnal“ taj „Start B&H“. 2015 o Dalibor Tanic kapindas officialno rekogcicija pala leski buci ando investigativno jurnalizmo khaj avri-sikhadas jekh systemo kathar korruptcija ando governmento. Ajes voi si o raj kathar pesko Online-portalo „Udar“ . Kodo si resultato kathar leski buci so kherel bershenza – o monitoring, or reporting pala i situacija e Romengi andi B&H“. 

Links:

Media Portal „Udar“

* “UDAR” = Romanes | Romani Language = „Tür, Tor“ | „Door, Portal“ 

read this story in —> DEUTSCH ENGLISH

more about –> GLASO Portrait Series

More Portraits

Roxy. Berlin. Revolucija

William. New York. Confidence

author:*Gilda-Nancy Horvath is journalist since 2006 and also activist and artist. Her position is defined as superpositional, meaning that she gives the power of definition and the space for self-defined-narration to the protagonists. 

Schreibe einen Kommentar

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert.